ลางานไปงานศพ ลาได้กี่วัน ใช้สิทธิลาอะไรได้บ้าง

เมื่อได้รับข่าวการจากไปของคนในครอบครัวหรือคนใกล้ชิด คำถามแรกของคนทำงานประจำมักไม่ใช่เรื่องพิธี แต่เป็นเรื่องที่ทำงาน — ลางานไปงานศพ ได้กี่วัน ต้องใช้สิทธิลาประเภทไหน แล้วจะโดนหักเงินหรือเปล่า เพราะงานศพไทยกินเวลาหลายวันตั้งแต่คืนสวดพระอภิธรรมจนถึงวันฌาปนกิจ บทความนี้สรุปสิทธิการลาที่ใช้ได้จริงทั้งฝั่งลูกจ้างเอกชนและข้าราชการ พร้อมวิธีแจ้งลาให้เรียบร้อย และทางออกสำหรับคนที่ลาไม่ได้แต่ยังอยากแสดงความอาลัยให้ถึงงาน

สั่งได้เลยวันนี้ ส่งด่วนถึงวัดทั่วกรุงเทพฯ

พวงหรีดดอกไม้สด แบบมาตรฐาน1,300 บ 1,500สั่งผ่าน LINEพวงหรีดดอกไม้สด แบบคัดพิเศษ1,700 บ 2,100สั่งผ่าน LINEพวงหรีดดอกไม้สด แบบพรีเมียม3,000 บ 4,000สั่งผ่าน LINEพวงหรีดดอกไม้สด แบบพรีเมียม3,500 บ 4,500สั่งผ่าน LINE

LINE @073vgwowโทร 082-919-9481

ลางานไปงานศพ ลาได้กี่วัน

กฎหมายไทยไม่ได้กำหนดวันลาสำหรับงานศพไว้เป็นการเฉพาะ ลูกจ้างเอกชนจึงใช้สิทธิลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นซึ่งมีปีละไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานและได้รับค่าจ้าง ส่วนข้าราชการใช้สิทธิลากิจส่วนตัวที่ให้ลาได้มากกว่านั้นมาก หากต้องการหยุดยาวกว่าสิทธิที่มี มักต้องใช้วันหยุดพักผ่อนประจำปีต่อ

กฎหมายแรงงานไทยมีวันลาสำหรับงานศพโดยเฉพาะหรือไม่

ไม่มีครับ ในพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานไม่มีการลาประเภทที่ชื่อว่าลาไว้อาลัยหรือลาไปงานศพแยกออกมาต่างหาก สิ่งที่ใกล้เคียงที่สุดคือการลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นตามมาตรา 34 ซึ่งครอบคลุมธุระส่วนตัวที่จำเป็นทุกเรื่องรวมกัน ไม่ว่าจะเป็นการไปติดต่อราชการ หรือไปร่วมงานศพของคนในครอบครัว

มาตรา 34 เดิมไม่ได้ระบุจำนวนวันขั้นต่ำไว้ชัดเจน จนกระทั่งมีการแก้ไขโดยพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 7) พ.ศ. 2562 ที่กำหนดให้ลูกจ้างมีสิทธิลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นได้ปีละไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน ข้อความว่า "ไม่น้อยกว่า" มีความหมายสำคัญ เพราะแปลว่าบริษัทกำหนดให้มากกว่า 3 วันได้ แต่จะกำหนดให้น้อยกว่านี้ไม่ได้

ในทางปฏิบัติหลายองค์กรจึงเขียนสวัสดิการเพิ่มเติมไว้ในข้อบังคับการทำงานเอง เช่น ให้ลาได้ 3–5 วันเมื่อบิดามารดา คู่สมรส หรือบุตรเสียชีวิต แยกจากโควตาลากิจปกติ ซึ่งเป็นสิ่งที่องค์กรให้เองเกินกว่าที่กฎหมายบังคับ ไม่ใช่สิทธิที่ทุกที่ทำงานต้องมีเหมือนกัน วิธีตรวจที่เร็วที่สุดคือเปิดข้อบังคับการทำงานหรือถามฝ่ายบุคคลโดยตรง

ลากิจธุระอันจำเป็น 3 วัน ได้รับค่าจ้างจริงไหม

ได้รับจริง กฎหมายกำหนดให้นายจ้างจ่ายค่าจ้างในวันลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นเท่ากับค่าจ้างในวันทำงานตามปกติ แต่ปีหนึ่งต้องไม่เกิน 3 วันทำงาน หมายความว่าถ้าลากิจวันที่สี่ของปี วันนั้นอาจไม่ได้รับค่าจ้างแล้ว เว้นแต่ที่ทำงานจะกำหนดสวัสดิการไว้ดีกว่ากฎหมาย ซึ่งทำได้และหลายแห่งก็ทำ

จุดที่คนเข้าใจผิดบ่อยคือคิดว่าลากิจ 3 วันนี้เป็นโควตาเฉพาะเรื่องงานศพ ความจริงคือเป็นโควตารวมของธุระจำเป็นทั้งปี ใครที่ใช้ไปกับการไปติดต่อราชการหรือธุระอื่นจนหมดแล้ว เมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้นจริงก็อาจไม่เหลือวันลาที่ได้รับค่าจ้างให้ใช้ การเก็บสิทธิส่วนนี้ไว้บ้างจึงเป็นเรื่องที่ควรวางแผนล่วงหน้า

ตารางด้านบนเป็นภาพรวมของสิทธิลาที่คนทำงานส่วนใหญ่ใช้จริงเมื่อต้องไปงานศพ ตัวเลขที่แสดงคือเกณฑ์ขั้นต่ำตามกฎหมายและระเบียบกลาง ส่วนรายละเอียดของแต่ละที่ทำงานอาจดีกว่านี้ได้ ควรยึดข้อบังคับการทำงานขององค์กรตัวเองเป็นหลักเสมอ

ข้าราชการลาไปงานศพได้กี่วัน ต่างจากลูกจ้างเอกชนอย่างไร

ข้าราชการใช้สิทธิลากิจส่วนตัวตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการลาของข้าราชการ พ.ศ. 2555 ซึ่งให้ได้รับเงินเดือนระหว่างลาปีหนึ่งไม่เกิน 45 วันทำการ ส่วนปีแรกที่เริ่มรับราชการได้รับไม่เกิน 15 วันทำการ จำนวนวันจึงยืดหยุ่นกว่าฝั่งเอกชนมาก แต่ยังต้องผ่านการอนุญาตของผู้บังคับบัญชาตามลำดับชั้นเช่นเดียวกัน

ความต่างที่สำคัญอีกข้อคือวิธีนับวัน ฝั่งเอกชนนับเป็นวันทำงานตามที่กฎหมายแรงงานกำหนด ส่วนราชการนับเป็นวันทำการและมีแบบใบลาตามระเบียบที่ต้องกรอกให้ครบ พนักงานราชการและลูกจ้างประจำของส่วนราชการจะมีหลักเกณฑ์ของตัวเองอีกชุดหนึ่ง ซึ่งมักอ้างอิงโครงของระเบียบเดียวกันแต่จำนวนวันไม่เท่ากันทั้งหมด

สำหรับผู้ที่ทำงานในรัฐวิสาหกิจหรือองค์กรอิสระ ให้ดูข้อบังคับของหน่วยงานนั้นเป็นหลัก เพราะหลายแห่งมีระเบียบการลาของตัวเองที่ไม่ได้ผูกกับกฎหมายแรงงานเอกชนโดยตรง การถามฝ่ายบุคคลก่อนยื่นใบลาจึงช่วยให้ไม่ต้องแก้เอกสารย้อนหลังในวันที่ควรมีเวลาให้ครอบครัวมากกว่า

คนในครอบครัวเสียชีวิตกะทันหัน ควรเลือกใช้สิทธิลาแบบไหน

ลำดับที่ใช้กันมากที่สุดคือเริ่มจากสวัสดิการวันลากรณีบุคคลในครอบครัวเสียชีวิตถ้าองค์กรมีให้ จากนั้นจึงใช้สิทธิลากิจธุระอันจำเป็นที่กฎหมายรับรอง แล้วค่อยต่อด้วยวันหยุดพักผ่อนประจำปีหากยังไม่พอ ส่วนการลาโดยไม่รับค่าจ้างควรเป็นทางเลือกสุดท้าย เพราะกระทบรายได้ในเดือนที่มีค่าใช้จ่ายสูงอยู่แล้ว

สิ่งที่ไม่ควรทำคือแจ้งลาป่วยทั้งที่ไม่ได้ป่วย เพราะการลาป่วยมีเงื่อนไขเฉพาะของตัวเองและอาจต้องใช้ใบรับรองแพทย์ประกอบเมื่อลาต่อเนื่อง การแจ้งเหตุผลตามความจริงว่าเป็นธุระจำเป็นเรื่องงานศพจะตรงกับประเภทการลาที่กฎหมายเตรียมไว้ให้อยู่แล้ว และไม่สร้างปัญหาเรื่องเอกสารตามมาภายหลัง

หากงานจัดหลายคืนแต่ลาได้จำกัด หลายคนเลือกลาเฉพาะวันฌาปนกิจซึ่งเป็นวันสำคัญที่สุด แล้วไปร่วมคืนสวดหลังเลิกงานในคืนอื่น ๆ แทน วิธีนี้ช่วยรักษาทั้งหน้าที่การงานและการอยู่กับครอบครัวในวันที่ต้องอยู่จริง สามารถดูลำดับวันงานประกอบการตัดสินใจได้จากบทความสวดพระอภิธรรมกี่วัน

แจ้งลากับหัวหน้างานอย่างไร ต้องใช้เอกสารอะไรบ้าง

แจ้งให้เร็วที่สุดเท่าที่ทำได้ แม้จะยังไม่รู้กำหนดการทั้งหมดก็ควรบอกก่อนว่าเกิดอะไรขึ้นและคาดว่าต้องหยุดกี่วัน จากนั้นจึงยื่นใบลาตามระบบขององค์กรให้เรียบร้อยเมื่อมีข้อมูลครบ ระบุวันที่เริ่มลา วันที่กลับเข้าทำงาน และชื่องานที่ต้องไปให้ชัดเจน เพื่อให้หัวหน้างานจัดคนรับช่วงงานแทนได้ทัน

เรื่องเอกสาร กฎหมายไม่ได้บังคับว่าต้องแนบอะไร แต่ในทางปฏิบัติหลายองค์กรขอสำเนาใบมรณบัตรหรือการ์ดแจ้งข่าวงานศพประกอบ โดยเฉพาะกรณีที่ขอใช้สวัสดิการวันลาพิเศษหรือขอรับเงินช่วยเหลือจากบริษัท ควรถามฝ่ายบุคคลตั้งแต่วันแรกว่าต้องใช้อะไร แล้วขอเอกสารไว้ตั้งแต่ตอนที่ยังอยู่ในงาน สะดวกกว่ามาตามเก็บทีหลังมาก

หากที่ทำงานมีธรรมเนียมส่งพวงหรีดในนามหน่วยงาน มักเป็นฝ่ายบุคคลหรือหัวหน้างานที่ดำเนินการให้ การแจ้งรายละเอียดวัด ศาลา และชื่อเจ้าภาพไปพร้อมกับใบลาตั้งแต่ต้น จะช่วยให้ของไปถึงงานทันคืนสวด ไม่ต้องไล่ถามกันหลายรอบในวันที่ทุกคนกำลังวุ่น รายละเอียดการเขียนป้ายดูได้ที่หน้าข้อความพวงหรีด

นายจ้างไม่อนุมัติให้ลาไปงานศพพ่อแม่ ทำอะไรได้บ้าง

สิทธิลาเพื่อกิจธุระอันจำเป็นเป็นสิทธิที่กฎหมายรับรองไว้ และงานศพของบุคคลในครอบครัวถือเป็นธุระจำเป็นโดยสภาพ นายจ้างจึงไม่ควรปฏิเสธโดยไม่มีเหตุอันสมควร หากเกิดปัญหาขึ้นจริง สิ่งแรกที่ควรทำคือยื่นใบลาเป็นลายลักษณ์อักษรและเก็บหลักฐานการแจ้งไว้ให้ครบ ไม่ใช่แจ้งด้วยวาจาเพียงอย่างเดียว

ขั้นต่อไปคือขอคำแนะนำจากพนักงานตรวจแรงงานในพื้นที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่ ซึ่งเป็นช่องทางที่รัฐจัดไว้สำหรับข้อพิพาทเรื่องสิทธิตามกฎหมายแรงงานโดยเฉพาะ เนื้อหาในบทความนี้เป็นการสรุปจากกฎหมายที่เผยแพร่สาธารณะเพื่อความเข้าใจเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายสำหรับกรณีเฉพาะราย

ในทางปฏิบัติ ข้อขัดแย้งส่วนใหญ่มักไม่ได้เกิดจากการปฏิเสธสิทธิตรง ๆ แต่เกิดจากช่วงเวลาที่งานเร่งและไม่มีคนรับช่วงต่อ การเสนอทางออกไปพร้อมกับใบลา เช่น ระบุผู้รับงานแทนหรือขอทำงานบางส่วนจากที่พัก มักทำให้เรื่องจบเร็วกว่าการยืนยันสิทธิเพียงอย่างเดียว

ประเทศอื่นให้ลาไว้อาลัยกี่วัน เทียบกับไทยแล้วต่างกันแค่ไหน

หลายประเทศแยกการลาเมื่อคนใกล้ชิดเสียชีวิตออกมาเป็นการลาเฉพาะที่เรียกว่า bereavement leave ต่างจากไทยที่รวมอยู่ในโควตาลากิจธุระอันจำเป็น ข้อมูลจากสารานุกรมวิกิพีเดียภาษาอังกฤษ หัวข้อ Bereavement leave ระบุว่าสหรัฐอเมริกาไม่มีกฎหมายกลางกำหนดเรื่องนี้ แต่ละรัฐจึงออกกฎของตัวเองต่างกันไป

ตัวอย่างที่ชัดคือรัฐแคลิฟอร์เนียซึ่งกำหนดให้นายจ้างที่มีลูกจ้างตั้งแต่ 5 คนขึ้นไปต้องให้ลาได้ 5 วันต่อปีโดยไม่รับค่าจ้าง และใช้แบบไม่ติดกันได้ภายใน 90 วัน ขณะที่รัฐวอชิงตันกำหนดให้ลาแบบได้รับค่าจ้างสูงสุด 3 วัน และเพิ่มอีก 7 วันในกรณีที่บุตรเสียชีวิต ส่วนออสเตรเลียให้ลา 2 วันต่อเหตุการณ์ตาม Fair Work Act 2009

เมื่อเทียบกันแล้วจะเห็นว่าจำนวนวันของไทยไม่ได้น้อยกว่าประเทศอื่นอย่างมีนัยสำคัญ แต่จุดต่างอยู่ที่ไทยไม่ได้กันโควตานี้ไว้สำหรับงานศพโดยเฉพาะ คนที่ใช้ลากิจไปกับธุระอื่นก่อนหน้าแล้วจึงอาจเหลือวันลาที่ได้รับค่าจ้างไม่พอในวันที่เกิดเหตุจริง ซึ่งเป็นเหตุผลที่หลายองค์กรเลือกเพิ่มสวัสดิการส่วนนี้ให้เอง

ลาไม่ได้หรือไปงานไม่ทัน ควรทำอย่างไรให้ยังแสดงความอาลัยได้

วิธีที่ตรงไปตรงมาที่สุดคือส่งพวงหรีดหรือดอกไม้ไว้อาลัยไปที่ศาลาในนามตัวเองหรือในนามหน่วยงาน พร้อมข้อความบนป้ายที่ระบุชื่อให้ชัด เจ้าภาพจะทราบทันทีว่ามีใครมาร่วมแสดงความอาลัยแม้เจ้าตัวจะติดภารกิจมาไม่ได้ และป้ายชื่อนั้นยังคงอยู่ที่ศาลาตลอดคืนสวดให้ผู้มาร่วมงานคนอื่นเห็นด้วย

หากเป็นการส่งในนามบริษัทหรือทีมงาน ควรตกลงชื่อบนป้ายให้เรียบร้อยก่อนสั่ง เพราะการแก้ชื่อหลังจัดเสร็จแล้วทำให้เสียเวลาส่ง ดูแบบที่เหมาะกับงานในนามองค์กรได้ที่หน้าพวงหรีดพรีเมียมองค์กร ส่วนกรณีที่ทราบข่าวกะทันหันและต้องการให้ถึงศาลาทันรอบสวดคืนนั้น สั่งแบบส่งด่วนได้ที่หน้าพวงหรีดส่งด่วน

อีกทางหนึ่งที่ทำได้เสมอคือมอบซองแสดงความเสียใจผ่านเพื่อนร่วมงานที่ไปร่วมงานแทน หรือโทรแสดงความเสียใจกับเจ้าภาพโดยตรงหลังงานผ่านไปแล้ว ธรรมเนียมไทยไม่ได้ถือว่าการมาไม่ได้เป็นเรื่องเสียมารยาท ตราบใดที่ยังแสดงน้ำใจให้ครอบครัวผู้เสียชีวิตรับรู้ในทางใดทางหนึ่ง

คำถามที่พบบ่อย

เรียบเรียงโดยทีมงาน expresswreath.store จากกฎหมายและระเบียบที่เผยแพร่สาธารณะ ได้แก่ พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาตรา 34 แก้ไขเพิ่มเติมโดยฉบับที่ 7 พ.ศ. 2562 และระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการลาของข้าราชการ พ.ศ. 2555 · เนื้อหานี้เป็นการสรุปเพื่อความเข้าใจเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย จำนวนวันลาจริงขึ้นกับข้อบังคับการทำงานของแต่ละองค์กร ควรยืนยันกับฝ่ายบุคคลก่อนยื่นใบลาทุกครั้ง · ตรวจสอบและอัปเดตล่าสุด กันยายน 2569