LINE
ฌาปนกิจ คือพิธีเผาศพตามประเพณีไทย หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า "งานเผา" ซึ่งเป็นขั้นตอนสุดท้ายของการบำเพ็ญกุศลให้ผู้ล่วงลับ หลังจากสวดพระอภิธรรมครบตามกำหนดแล้ว หลายคนพิมพ์ค้นหาคำว่า "ฌาปนกิจ คือ" เพราะไม่แน่ใจว่าต่างจากงานสวดอย่างไร และต้องเตรียมตัวไปงานฌาปนกิจแบบไหน บทความนี้อธิบายความหมาย ขั้นตอนในวันเผา สิ่งที่เจ้าภาพต้องเตรียม และมารยาทของแขกอย่างละเอียด
- ฌาปนกิจ คืออะไร
- ต่างจากงานสวดอย่างไร
- ขั้นตอนวันฌาปนกิจ
- ดอกไม้จันทน์และการวางเพลิง
- เจ้าภาพต้องเตรียมอะไร
- มารยาทของแขก
- คำถามที่พบบ่อย
ฌาปนกิจ คืออะไร
ฌาปนกิจ (อ่านว่า ชา-ปะ-นะ-กิด) คือการเผาศพเพื่อให้ร่างกลับคืนสู่ธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ ตามคติทางพุทธศาสนา ถือเป็นการส่งผู้เสียชีวิตครั้งสุดท้ายและเป็นวันที่ญาติมิตรมาร่วมไว้อาลัยพร้อมกันมากที่สุด คำนี้มาจากคำบาลี "ฌาปน" ที่แปลว่าการเผา รวมกับ "กิจ" ที่แปลว่าการงานหรือพิธี
ในภาษาพูดทั่วไปมักเรียกวันนี้ว่า "วันเผา" หรือ "วันฌาปนกิจ" จัดขึ้นที่เมรุของวัด โดยส่วนใหญ่เป็นช่วงบ่าย เริ่มพิธีราว 16.00 ถึง 17.00 น. เพื่อให้แขกที่ทำงานมาร่วมได้หลังเลิกงาน
งานฌาปนกิจต่างจากงานสวดอย่างไร
งานสวดพระอภิธรรมกับงานฌาปนกิจเป็นคนละช่วงของงานศพเดียวกัน งานสวดคือการบำเพ็ญกุศลตอนค่ำหลายคืนก่อนเผา ส่วนฌาปนกิจคือวันเผาจริงซึ่งมีเพียงวันเดียวและเป็นวันสุดท้าย เข้าใจง่าย ๆ คือสวดก่อน เผาทีหลัง
| หัวข้อ | งานสวดพระอภิธรรม | งานฌาปนกิจ |
|---|---|---|
| ช่วงเวลา | หัวค่ำ หลายคืน | บ่าย วันเดียว |
| จุดประสงค์ | ทำบุญ ฟังสวด | เผาศพ ส่งครั้งสุดท้าย |
| จำนวนแขก | ทยอยมาแต่ละคืน | มากที่สุด มาพร้อมกัน |
| สิ่งที่แขกทำ | วางดอกไม้ ฟังสวด | วางดอกไม้จันทน์ ขึ้นเมรุ |
รายละเอียดของงานสวดอ่านเพิ่มได้ในบทความ สวดพระอภิธรรมกี่วัน ซึ่งอธิบายกำหนดการแต่ละคืนไว้ครบถ้วน
ขั้นตอนในวันฌาปนกิจมีอะไรบ้าง
วันฌาปนกิจเริ่มด้วยการตั้งศพบำเพ็ญกุศลตอนกลางวัน ถวายภัตตาหารเพลแด่พระสงฆ์ จากนั้นช่วงบ่ายมีการเทศน์หรือสวดมาติกา บังสุกุล แล้วเคลื่อนหีบศพเวียนเมรุ 3 รอบ ก่อนเชิญขึ้นตั้งบนเมรุ ต่อด้วยพิธีวางดอกไม้จันทน์และประชุมเพลิงเป็นลำดับสุดท้าย
- ช่วงเช้า-เพล — ทำบุญเลี้ยงพระ ถวายภัตตาหาร
- บ่าย — เทศน์ บังสุกุล ทอดผ้าไตร
- เวียนเมรุ — ญาติเชิญหีบศพเวียนซ้าย 3 รอบ
- วางดอกไม้จันทน์ — แขกขึ้นเมรุวางดอกไม้จันทน์ทีละคน
- ประชุมเพลิง — ประธานและญาติวางเพลิงเป็นการส่งครั้งสุดท้าย
ดอกไม้จันทน์และการวางเพลิงคืออะไร
ก่อนประชุมเพลิง แขกทุกคนจะได้รับดอกไม้จันทน์คนละดอกเพื่อขึ้นไปวางบนเชิงตะกอนหน้าเมรุ ถือเป็นสัญลักษณ์ของการวางเพลิงร่วมกันอย่างสุภาพ โดยไม่ได้จุดไฟจริงทุกคน ธรรมเนียมนี้เปิดโอกาสให้ทุกคนได้ร่วมส่งผู้เสียชีวิตเป็นครั้งสุดท้ายพร้อมกัน
ดอกไม้ที่ประดับหน้าเมรุและซุ้มด้านหน้ามีบทบาทสำคัญต่อความสง่างามของพิธี หากครอบครัวต้องการจัดดอกไม้เมรุหรือดอกไม้หน้าศพให้เรียบร้อยสมเกียรติ สามารถสั่งจัดล่วงหน้ากับร้านดอกไม้ที่รับส่งถึงวัดได้ ส่วนความหมายและที่มาของดอกไม้จันทน์ เราอธิบายไว้ในบทความ ดอกไม้จันทน์ คืออะไร
เจ้าภาพต้องเตรียมอะไรสำหรับงานฌาปนกิจ
ฝั่งเจ้าภาพมีรายละเอียดต้องจัดการมากในวันเผา ตั้งแต่ประสานวัดเรื่องเมรุและเวลา นิมนต์พระเทศน์ เตรียมผ้าไตรบังสุกุล ของชำร่วย หนังสืออนุสรณ์ ไปจนถึงดอกไม้ประดับและอาหารรับรองแขก การจดรายการล่วงหน้าช่วยให้วันจริงไม่ตกหล่น
- ประสานวัดเรื่องเมรุและเวลา
- นิมนต์พระเทศน์และสวด
- ผ้าไตรและผ้าบังสุกุล
- ดอกไม้จันทน์สำหรับแขก
- ดอกไม้ประดับหน้าเมรุ
- ของชำร่วยและหนังสืออนุสรณ์
- อาหารว่างและน้ำดื่ม
- ป้ายบอกทางและที่จอดรถ
มารยาทการไปงานฌาปนกิจ
แขกควรแต่งกายไว้ทุกข์โทนดำสุภาพ ไปถึงก่อนเวลาเผาเล็กน้อยเพื่อร่วมพิธีเวียนเมรุและวางดอกไม้จันทน์ เมื่อได้รับดอกไม้จันทน์ให้เข้าแถวขึ้นเมรุอย่างเป็นระเบียบ วางดอกไม้แล้วยกมือไหว้ครั้งสุดท้าย ระหว่างพิธีควรสำรวมกิริยา งดถ่ายรูปเมรุหรือหีบศพ และปิดเสียงโทรศัพท์
หากมาในนามองค์กรหรือส่งพวงหรีดไว้อาลัย ควรจัดส่งให้ถึงตั้งแต่คืนสวดหรือเช้าวันเผา เพื่อให้ตั้งแสดงได้ทันพิธี ดูพวงหรีดส่งด่วนทั่วกรุงเทพฯ ที่จัดส่งถึงวัดตรงเวลาได้ที่หน้าแรกของเรา
สั่งพวงหรีดส่งด่วนทั่วกรุงเทพฯ
ดอกไม้สดคัดพิเศษ · ส่งถึงวัดตรงเวลา · มีรูปถ่ายก่อนส่ง
สั่งผ่าน LINEโทร 082-919-9481หากคุณเป็นผู้จัดงานเอง ลองเทียบลำดับงานทั้งหมดตั้งแต่วันแรกจนถึงวันฌาปนกิจได้ที่บทความจัดงานศพต้องเตรียมอะไรบ้าง
ของที่เจ้าภาพต้องเตรียมแจกในวันนี้ ทั้งของชำร่วยและหนังสืออนุสรณ์ ดูวิธีเลือกและจำนวนที่ควรสั่งได้ที่บทความของชำร่วยงานศพ เลือกอะไรดี
อาหารของวันฌาปนกิจต่างจากคืนสวดทั้งเวลา จำนวนคน และลำดับการเลี้ยงเพลพระ รายละเอียดอ่านได้ที่บทความอาหารเลี้ยงงานศพ
ขั้นตอนตั้งแต่วันแรกก่อนถึงพิธีนี้ คือการรับร่างจากโรงพยาบาลและนำเข้าศาลา อ่านต่อได้ที่บทความรถรับส่งศพ เคลื่อนย้ายศพจากโรงพยาบาลไปวัด
สิ่งที่ต้องเลือกตั้งแต่วันแรกก่อนถึงพิธีนี้คือหีบศพ ทั้งแบบไทย แบบจีน และแบบที่มีระบบทำความเย็น อ่านต่อได้ที่บทความโลงศพมีกี่แบบ เลือกอย่างไร ราคาเท่าไหร่
ผ้าบังสุกุลที่ใช้ในพิธีทอดผ้าวันนี้ต้องเตรียมล่วงหน้าพร้อมรายชื่อผู้ที่จะเชิญขึ้นทอด รายละเอียดของถวายพระทั้งคืนสวดและวันฌาปนกิจ อ่านได้ที่บทความถวายพระในงานศพ ต้องเตรียมอะไรบ้าง
หลังจบงานบนเมรุและเก็บอัฐิแล้ว ยังเหลือพิธีสุดท้ายคือการนำอังคารไปลอยลงแหล่งน้ำ อ่านว่าทำกี่วันหลังเผาและลอยที่ไหนได้บ้างที่บทความลอยอังคาร คืออะไร ทำที่ไหนได้บ้าง
หากงานนั้นเป็นงานพระราชทานเพลิงศพ จะมีขั้นตอนด้านเอกสารก่อนวันงานและระเบียบพิธีเพิ่มขึ้นมาอีกชุดหนึ่ง ทั้งการเชิญหีบเพลิง การอ่านหมายรับสั่ง และการกำหนดประธานจุดเพลิง อ่านแยกได้ที่บทความพระราชทานเพลิงศพ ขอได้ใครบ้างและมีขั้นตอนอย่างไร
ต้องการสั่งพวงหรีดหรือดอกไม้ไว้อาลัยส่งด่วนทั่วกรุงเทพฯ ดูแบบและราคาจริงได้ที่ พวงหรีดดอกไม้สด หรือเลือกจากสินค้าทั้งหมดของ ร้านพวงหรีด expresswreath.store — คัดดอกไม้สด จัดอย่างประณีต ส่งถึงวัดตรงเวลา พร้อมรูปถ่ายก่อนส่งทุกงาน
คำถามที่พบบ่อย
บทความนี้มีประโยชน์ไหม แชร์ให้คนที่ต้องการได้เลย
